Intussen zijn er al miljoenen slimme brillen verkocht en dat doet de alarmbellen afgaan. Want wat met de privacy? Dat geldt zowel voor de gebruikers zelf als voor de mensen die met de ingebouwde camera’s worden gefilmd. En ligt de verantwoordelijkheid bij de eindgebruiker of bij de fabrikant?
De Ray-Ban Meta heeft de slimme bril gepopulariseerd. Met een tijdloos frame dat je nauwelijks herkent van een normaal montuur, werd de Meta-bril een verkoopsucces. Toch is het niet allemaal rozengeur en maneschijn. Zo zijn er individuen die de ingewerkte camera misbruiken om zaken te filmen die niet horen. Aan de andere kant heb je de enthousiaste gebruikers die er vooral de voordelen van inzien. Belangrijk om van start te gaan, is om een duidelijk onderscheid te maken tussen de verschillende slimme brillen. Je kan ze verdelen in drie kampen: AI-, AR- en XR-brillen.
Een AI-bril kennen we al van de Ray-Ban Meta en Oakley Meta. Een dergelijk model heeft geen schermpjes en biedt alleen geluid en camera’s. Daarmee kan de bril je assisteren, maar ook gewoon muziek afspelen en foto’s of video’s registreren. Er zijn trouwens ook versies die enkel audio bieden en dus geen camera’s hebben. Een AR-bril biedt Augmented Reality (AR). Hier krijg je wel visuele hulpmiddelen door middel van een klein schermpje of een miniprojector die beelden op de lens werpt. Daarmee krijg je bijvoorbeeld routeaanwijzingen, maar er zijn ook modellen die je kan gebruiken in de plaats van een computerscherm. Die laatste moet je dan wel nog koppelen aan een computer of bijvoorbeeld een gameconsole. Daarnaast heb je nog VR-brillen die je in een 3D-omgeving zetten. Die staan nog iets verder af van de andere types, want ze vervangen je zicht volledig door een andere ‘wereld’. Dat maakt ze interessant om te gamen of bijvoorbeeld om virtueel een concert bij te wonen.
De polemiek gaat tegenwoordig vooral over de AI-brillen met camera’s. Zeker nu ook Google en Samsung nog dit jaar (en Apple volgend jaar) met dergelijke brillen op de markt zullen komen, is het essentieel dat er duidelijke regels rond privacy en beveiliging op tafel komen te liggen. Gebeurt dat niet of onvoldoende, dan zullen steeds meer locaties, events en organisaties genoodzaakt zijn om dergelijke accessoires te verbieden op hun terreinen. Het grootste voordeel van zo’n Meta-bril en zijn concurrenten is tegelijk ook de voornaamste oorzaak van het probleem. Met een druk op het knopje of met een spraakcommando start je een video-opname of neem je een foto. Enerzijds maakt dat zo’n Ray-Ban Meta een ideaal hulpmiddel om bijvoorbeeld tijdens het fietsen, sporten, koken of reizen leuke beelden te maken, zonder dat je je telefoon of camera uit je zak of tas moet halen. Zo vermijd je dat het perfecte moment is verdwenen wanneer je je camera uiteindelijk in de aanslag hebt. Anderzijds zorgt dat grote voordeel ook voor een even groot gevaar. Naast de cameralens of in het midden van de bril brandt dan wel een lichtje als de camera aan het registreren is, toch blijft dat allemaal relatief onopvallend. Zeker in zonnige omstandigheden is het gemakkelijk om dat lichtje niet op te merken. Sommigen bedekken dat lampje zelfs of maken het onklaar, al zou dat na een nieuwe update van de Meta-brillen de camera’s onbruikbaar moeten maken. Feit blijft dat er heel wat filmpjes op sociale media verschijnen waarin mensen in beeld komen die duidelijk niet weten dat ze gefilmd worden.
Dat noopte Instagram bijvoorbeeld tot het bannen van filmpjes met pestgedrag of met versiertrucs die gefilmd zijn met Meta-brillen. Intussen heeft het platform effectief al accounts verwijderd die zich eraan schuldig maakten. Het was namelijk een trend geworden om mensen echt lastig te vallen met vervelend pestgedrag en het resultaat online te posten. Andere mannen stapten dan weer op vrouwen af en probeerden hun versiertrucs uit. Dergelijke accounts hebben soms miljoenen volgers. Om die reden zijn dergelijke slimme brillen door criticasters al omgedoopt tot de bril voor vieze mannetjes, of ‘pervert glasses’. Die mannen met slechte bedoelingen filmen er vrouwen mee op het strand of op andere plekken waar het niet bepaald oké is om op te nemen zonder toestemming. En net die toestemming ontbreekt in dergelijke gevallen. Het gaat zelfs zo ver dat de gefilmde personen pas later merken dat ze buiten hun wil om gefilmd zijn en daarna vragen om de video te verwijderen om uiteindelijk te horen dat ze daarvoor moeten betalen. Zeker in de VS is de wetgeving rond privacy en het verspreiden van beelden nogal wazig, in tegenstelling tot de camerakwaliteit van de Meta-brillen, die wel scherp is.
De publieke opinie over deze slimme bril is intussen al zodanig gedraaid dat een aantal eigenaars hem niet meer durven te dragen omdat ze niet als viezerik willen worden bestempeld. Dat Meta, als eigenaar van Instagram, de specifieke types van filmpjes wil bannen, toont aan dat het wanhopig is om de slechte reputatie van Meta-brillen om te buigen. Het lijkt al deels te laat, want intussen hebben bepaalde instanties brillen met camera’s al verbannen. Denk maar aan zwembaden, fitnesscentra en andere privacygevoelige locaties. Die willen eenvoudigweg vermijden dat ze in het oog van de storm komen te staan wanneer er een filmpje met dergelijke ‘pervert glasses’ online opduikt. Het motto ‘voorkomen is beter dan genezen’ is hierbij helemaal van toepassing. Ook openbare diensten her en der verbieden het dragen van camerabrillen omwille van voor de hand liggende redenen. Als een beambte in een politiekantoor iemand filmt die wordt binnengebracht en dat op het wereldwijde web gooit, heb je een ideale voedingsbodem voor een nieuwe hetze. Een ander geval is een werksituatie waar men te maken heeft met bedrijfsgeheimen. Ook hier snap je meteen waarom je geen camera’s in de buurt wilt.
Wie net zo’n Ray-Ban Meta met Transitions-lenzen op sterkte heeft gekocht en die dag in, dag uit draagt, moet dan plots op zoek naar een nieuwe bril. Dat is jammer, want het accessoire heeft ook heel wat nuttige en leuke eigenschappen. Zoals gezegd, is dit een ideaal opnametoestel als je jouw handen niet vrij hebt. Denk maar aan fietsen, skiën, sporten of koken. Tijdens die activiteiten kan het leuk zijn om snel even een foto te nemen of een filmpje te schieten. Een druk op het knopje onderaan het frame is voldoende. Of je vraagt gewoon ‘Hey Meta, take a picture’. Simpel en het werkt. Er bestaat geen twijfel over dat de meeste gebruikers dit gewoon voor de juiste doeleinden gebruiken. Zoals zo vaak is er een vervelende minderheid die slechte bedoelingen heeft.
Een ander eenvoudig gebruik van zo’n Meta-bril is als vervanging van oortjes. Je kan er namelijk muziek of podcasts mee beluisteren en zelfs handsfree telefoontjes mee aannemen. Er zitten namelijk luidsprekers ter hoogte van de oren, waardoor je een open-ear-koptelefoon krijgt. Ook een microfoon, die omgevingsgeluid vlot kan wegfilteren, is aanwezig. Opnieuw kan dat handig zijn in situaties waarbij je jouw handen niet vrij hebt. Je krijgt eveneens meldingen over berichten die binnenkomen via WhatsApp, als je dat wil. Zit je met prangende (of andere) vragen, dan kan je die gewoon stellen aan de assistent. Een van de meest gebruikte is: “Hey Meta, hoe laat is het?”, gevolgd door: “Hey Meta, welk weer wordt het morgen?” Ook andere vragen die je aan AI-assistenten zou stellen, kan je gewoon door je Meta-bril laten beantwoorden. Zo kan je alvast een authentiek recept voor bolognesesaus opvragen op het moment dat je daar zin in krijgt, en dan tijdens jouw winkelbezoek ’s avonds in de app de ingrediëntenlijst afvinken. In de Meta AI-app krijg je namelijk een overzicht van al jouw vragen en de bijbehorende antwoorden.
En dan is er nog de kwestie van de behandeling van je data door Meta zelf. Ook daar rijzen steeds meer vragen over. Wil je weten wat dat bedrijf van plan is met jouw foto’s, video’s en vragen? Simpel, ga in de Meta AI-app naar Instellingen en dan naar Gegevens en privacy. In het deel over “Hoe Meta gegevens gebruikt voor generatieve AI-modellen en -functies” lees je al dat het bedrijf “je interacties met functies die deel uitmaken van AI bij Meta” gebruikt als trainingsinformatie. Die info kan persoonlijke gegevens bevatten, zoals je naam en contactgegevens. Om zeker te zijn dat je toch zo weinig mogelijk info deelt vanaf je bril, tik je in de app op het icoontje van de bril en dan naar het icoontje van de instellingen. Daar scrol je naar beneden naar ‘Privacy voor: Bril’. Check daar even of je bij de initiële installatie wel de juiste keuzes hebt gemaakt.
‘Aanvullende gegevens delen’ en ‘Cloudmedia’ hou je het best uitgeschakeld. Wil je jouw conversaties ook niet delen, dan wis je maar beter je ‘Activiteitlogboek voor spraak’, waar al je vragen die je hebt gesteld aan de spraakassistent staan opgeslagen. Op die manier ben je het beste beschermd. Meta heeft namelijk niet meteen een smetteloze reputatie als het gaat over gegevensbescherming en privacy. Zo ontdekten Zweedse media dat een partnerfirma in Kenia intieme beelden moest beoordelen voor AI-training voor Meta. Bij die beelden zaten seksuele handelingen, naakt en fragmenten van tijdens toiletbezoeken. Volgens Meta was dat allemaal in overeenstemming met de gebruiksvoorwaarden. Dat antwoord vinden we nu niet bepaald geruststellend. Reden te meer om je instellingen toch maar even te dubbelchecken.
Hoe je het ook draait of keert: de functies die deze slimme brillen zo handig en populair maken, zijn dezelfde die potentiële problemen creëren. Momenteel hangt veel af van de gebruikers: hebben die goede bedoelingen of niet? Maar aangezien er voorspellingen zijn dat er binnenkort zo’n 100 miljoen van dergelijke brillen in omloop zullen zijn, is het misschien tijd dat overheden specifieke regels voorzien. Technologie hou je niet tegen, maar je kan het wel in goede banen leiden. De discussie doet wat denken aan de periode toen camera’s in gsm’s gemeengoed werden. Ook toen waren er heel wat vragen rond privacy. Het verschil met nu is dat je zo’n slimme bril sowieso op je hoofd hebt, terwijl je een smartphone nog altijd eerst tevoorschijn moet toveren. Opnieuw: dat is aan de ene kant het grote voordeel van deze technologie, maar aan de andere kant ook het grote gevaar voor misbruik.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke week het beste van Clickx in je mailbox.
Krijg Clickx magazine 10 keer per jaar (waarvan 2 extra dikke dubbelnummers) keurig thuisbezorgd.
