Hoe laag kan de prijs voor een pc worden? Tijdens de IFA-beurs in Berlijn deze week brengen diverse fabrikanten zeer scherp geprijsde tablets en notebooks met Windows 8.1 met Bing.

Hoe ga je de strijd aan met je grootste concurrent als hij bereid is zijn product gratis weg te geven? Dat is het dilemma waar Microsoft zich mee geconfronteerd ziet in zijn concurrentie met Google, dat de besturingssystemen Android en Chrome OS voor niets aanbiedt.

Eerder dit jaar reageerde Microsoft door een nieuwe variant te introduceren: Windows 8.1 with Bing. Dit product is alleen voor fabrikanten. De prijs is een goed bewaakt geheim, maar ligt waarschijnlijk erg dicht bij de nul. 

Er zit wel een addertje onder het gras. Twee zelfs. Windows 8.1 with Bing is alleen beschikbaar op goedkope apparaten en fabrikanten kunnen de standaard zoekmachine niet wijzigen. Degene die de pc aanschaft kan dit wel nadat het systeem voor de eerste keer is opgestart. In alle andere aspecten is deze versie precies hetzelfde als Windows 8.1 met versies van 32-bit en 64-bit.

Voordelig prijskaartje
Op de IFA-beurs in Berlijn deze week beginnen fabrikanten de voordelen te halen uit de lagere licentiekosten door een golf van kleine tablets te lanceren. Het bijbehorende prijskaartje was voorheen ondenkbaar voor Windows-apparaten.

Neem bijvoorbeeld Toshiba's 7-inch Encore Mini Tablet. Die staat voor 129 euro in de schappen. Acers Iconia Tab 8 W, een 8-inchtablet met een quadcoreprocessor, heeft ook een zeer aangename prijs rond de 150 euro. En er volgen er nog veel meer die allemaal draaien op Windows 8.1 with Bing.

Laptops
De nieuwe goedkopere Windows is niet alleen voor tablets. Microsoft en zijn partners richten ook het vizier op Chromebooks door deze week zeer betaalbare laptops op de markt te brengen met Windows 8.1 with Bing.

De nieuwe Satellite CL10-B van Toshiba is een goed voorbeeld. Deze 11-inch laptop heeft 32 GB eMMC-opslagruimte en 100 GB cloudopslag van OneDrive voor twee jaar. Met een prijskaartje van 269 euro is hij goedkoper dan de 13-inch Chromebook 2. Dit apparaat, met een groter scherm, kost 349 euro voor 16 GB ingebouwde opslagruimte en 100 GB cloudopslag van Google Drive voor twee jaar.

Het is slechts een van de vele neo-netbooks die dit najaar verschijnen, waaronder de wederopstanding van de Ur-netbook: de Asus Eeebook Z205. De eerder deze zomer geïntroduceerde Pavilion 10Z van HP is een apparaat met een aanraakscherm dat draait op Windows 8.1 with Bing.

Beperkte opslagruimte
Een van de manieren hoe Microsoft en zijn partners de kosten laag houden is door de ingebouwde opslagruimte te beperken in deze nieuwe apparaten. De specificaties voor Windows 8.1 with Bing stellen fabrikanten in staat om tablets te maken met zo weinig als 16 GB opslagruimte. Normaal gesproken hebben dit soort apparaten minimaal 32 GB nodig.

De reden dat pc-makers weg kunnen komen met die beperkte ruimte is een nieuwe functionaliteit met de naam WIMBoot. Hiermee kunnen fabrikanten Windows installeren zodat het direct draait vanuit het gecomprimeerde bestand. Voorheen werd dit alleen gebruikt voor herstelfuncties van Windows 8.x.

Onderstaand diagram is gehaald uit een technisch artikel van Microsoft voor fabrikanten. Het laat het verschil zien tussen een schijf met en zonder WIMBoot-installatie.

Het verschil in vrije ruimte is aanzienlijk. Op een Toshiba Satellite met 32 GB opslagruimte was er nog 22,9 GB ruimte vrij. Dat betekent dat de Windows-installatie slechts 7 GB groot is.

Dat is een enorme verbetering ten opzichte van een conventionele Windows-installatie. Die zou goed de helft van die 32 GB kunnen opslokken. En het belangrijkste is dat je geen afname in prestaties waarneemt. Daarnaast heeft zo goed als elk nieuw apparaat de mogelijkheid om de opslag uit te breiden.

Verschillende van de goedkope apparaten op de IFA gaan samen met een jaarabonnement voor Office 365 Personal. Microsoft gokt er waarschijnlijk op dat de gebruikers gewend raken aan Office en het abonnement vernieuwen zodra het jaar erop zit. 

Starter-edities
Deze zet doet vaag denken aan de goedkope Starter-edities die Microsoft lanceerde in de tijd van Windows Vista en Windows 7. Dat kon je echter niet echt een succes noemen. Op een gegeven moment overwoog Microsoft zelfs om de versies een restrictie op te leggen zodat er niet meer dan drie programma's tegelijkertijd gedraaid konden worden. Uiteindelijk zag het bedrijf daar toch van af. Dat staat natuurlijk in schril contract met Windows 8.1 with Bing, dat een volledige versie van het besturingssysteem is.

Voor fabrikanten die een flinterdunne winstmarge hanteren is deze stap van Microsoft niet alleen maar hosanna. Daarnaast drukken de lagere prijzen ook op de inkomsten van Microsoft, dat gewend is het volle pond te incasseren voor elk Windows-apparaat. De consument zal het een zorg zijn en wellicht is deze stap genoeg om de aandacht even af te leiden van Android-apparaten en Chromebooks.