Er zijn verschillende redenen waarom je een e-bike kunt aanschaffen, maar één daarvan is om je comfortabel en zorgeloos ‘van A naar B’ te verplaatsen. Toch is niet elke elektrische fiets even comfortabel, dus moet je daar goed op letten als je een e-bike koopt. Deze checklist geeft je alvast extra zekerheid.
In de basis zijn er al een aantal typen e-bikes die je beter overslaat als je een comfortabele elektrische fiets zoekt. Het gaat dan bijvoorbeeld om ‘urban e-bikes’, het segment van elektrische stadsfietsen. Dat zijn modellen van VanMoof en Cowboy, maar bijvoorbeeld ook van Gazelle (Cayo) en Veloretti. Die zien er fraai uit, maar dat stukje productidentiteit gaat vaak vóór de gedachte dat een fiets ook echt comfortabel mag zijn. Datzelfde geldt voor sportievere modellen die eigenlijk de traditionele racefiets vervangen of gewoon een beetje trapondersteuning toevoegen. Hogere wiskunde is het dus alvast niet om zulke minder of zelfs oncomfortabele elektrische fietsen te herkennen. De meest comfortabele e-bike vinden vraagt net iets meer aandacht.
We moeten je niet uitleggen dat een geveerde voorvork de ‘basis’ vormt van een comfortabele fiets. Die vangt schokken uit het wegdek op, zodat je polsen niet alle klappen moeten opvangen. Bij langere fietstochten kunnen die vibraties er zelfs voor zorgen dat je handen beginnen te tintelen. Maar een geveerde voorvork komt ook de fietsveiligheid ten goede: op klinkerwegen of op plekken met veel oneffenheden in het wegdek zorgt de vering ervoor dat je fiets minder stuitert en dus meer contact houdt met het wegdek. Hierdoor behoud je simpelweg meer controle over je e-bike, wat geen overbodige luxe is bij snelheden van 25 km/u met fietsen die doorgaans rond of zelfs meer dan 30 kg wegen. De ene voorvork is de andere echter niet. In de wereld van geveerde voorvorken heb je keuze uit modellen die letterlijk gebaseerd zijn op metalen veren, terwijl andere voorvorken gebruikmaken van lucht of hydraulische druk om schokken op te vangen. Schokbrekers met veren en luchtvering komen het meest voor op elektrische fietsen vanwege het onderhoudsgemak. In beide gevallen wordt de kinetische energie van de schokken omgezet in potentiële energie doordat de vork inveert. Best een ‘eenvoudig’ stukje techniek, maar wel met een gigantische impact op hoe comfortabel en ‘zeker’ je e-bike aanvoelt. Ook zitten er behoorlijk wat verschillen tussen voorvorken van hetzelfde type. Dat begint al bij de veerweg van de voorvork. Die bepaalt hoeveel kinetische energie er omgezet kan worden in beweging van de voorvork en dus hoeveel trillingen en klappen er werkelijk gefilterd worden.
Op een e-bike die je hoofdzakelijk in de stad gebruikt of waarmee je soms wat langere tochten maakt, heb je overigens echt geen enorme veerweg nodig. 60 tot 80 mm, liefst iets aan de bovenkant daarvan als je in een stad of gemeente met veel kasseien woont, is dan al voldoende. Kom je onderweg ook wel eens onverharde wegen tegen, zoals een bospad, dan kan een XC-voorvork met een veerweg van tussen de 80 en 120 mm van pas komen. Een grotere veerweg heb je, tenzij je de e-bike ook als mountainbike wil gebruiken, echt niet nodig. Wil je er nog iets dieper op ingaan, dan raden we ook aan te kijken naar de mogelijkheid om de vering te verstellen. Steeds meer voorvorken, zeker in de iets duurdere categorie, hebben bovenaan een hendeltje waarmee je de vering kan instellen en vooral kan bepalen hoe zacht of hoe stevig de vering is. In sommige gevallen kan je de vering daarmee ook volledig blokkeren. Wil je nog weten welke merken van vering goed zijn? SR Suntour en FOX zijn de populairste merken. Wel zit er, zeker bij SR Suntour, een vrij groot verschil in kwaliteit tussen de basismodellen zoals de XCM32 en de Mobie-reeks. Die laatste zien we ook terug op stevige cargofietsen, maar ook op duurdere stadsfietsen van Riese & Müller. Hoewel je doorgaans meer betaalt voor fietsen met zo’n voorvork, haal je dat er meestal wel uit in levensduur en veercomfort.
Mobie-schokdempers van SR Suntour zijn bij uitstek geschikt voor e-bikes en de zwaardere last die daarbij komt kijken.
Er wordt lang niet altijd over nagedacht, maar ook de banden van een fiets hebben wel degelijk een grote impact op het rijgedrag en het comfort van je e-bike. In een bredere, dikkere band zit nu eenmaal meer lucht, en laat lucht nu net het ideale medium zijn om schokken te dempen. Wil je weten hoe breed een band is, dan let je daarvoor best op de zogeheten ETRTO-bandenmaat (European Tire and Rim Technical Organization). Die bestaat uit twee delen, waarbij je voor deze checklist vooral op het eerste gedeelte moet letten: de breedtemaat. Bij de ETRTO-maat 70-584 gaat het bijvoorbeeld om een band met een breedte van 70 mm. Dat is ongeveer het breedste wat je doorgaans tegenkomt op e-bikes, al heeft Schwalbe ook de Super Moto-X in Green Compound met een breedte van 100 mm. Hoe breder een band, hoe meer lucht erin past en dus ook hoe meer vering de band geeft. Verkijk je er echter niet op: een bredere band heeft namelijk ook zijn nadelen, zoals meer rolweerstand op het wegdek. Je zal dus wel degelijk meer kracht moeten zetten om vooruit te komen, of toch zeker meer energie van de batterij gebruiken.
Ook zijn bredere banden iets duurder en passen ze vaak niet in een fietsenrek. Tegelijk raden we het sowieso al af om je elektrische fiets in een rek te plaatsen, en daar staat tegenover dat bredere banden extra grip geven in natte omstandigheden. Bandenmerken zelf spelen niet zo’n grote rol, al krijg je bij merken als Schwalbe en Continental wel vaak de hoogste kwaliteitsbeleving. Bij Schwalbe gaat het bijvoorbeeld om de bredere Super Moto- en Marathon-reeksen. Ook heeft de fabrikant de Motion Big-band. Bij Continental gaat het bijvoorbeeld om de Pure Contact-, Contact Plus- en Ride Tour-banden. Maar, en dat willen we nog benadrukken: laat een fiets niet zomaar staan als de banden van een ander merk zijn. Het gaat er vooral om dat de banden breder zijn en dus meer veeroppervlak en dikte hebben.
Comfort zit ook in kleine dingen, zoals een geveerde zadelpen. Dat kan echt een groter verschil maken dan je misschien in eerste instantie denkt. Hetzelfde principe als bij de voorvork geldt ook voor de zadelpen met ingebouwde vering: die neemt de grootste schokken weg en maakt het simpelweg een stuk comfortabeler om lange ritten te maken. Bij e-bikes zonder geveerde zadelpen krijgen we tijdens lange ritten toch al snel een ‘houten kont’, terwijl we daar geen last van hebben bij e-bikes mét zo’n zadelpen. Persoonlijk zijn we fan van zadelpennen met parallellogramvering: die geven genoeg vering, zonder dat het zweverig begint te voelen of je begint te stuiteren als het wegdek wat hobbelig is. Een ander voordeel is dat zadelpennen met parallellogramvering doorgaans beter bestand zijn tegen een hoger gewicht.
Nadelig is wel dat zulke zadelpennen (veel) duurder zijn dan conventionele verende zadelpennen. Ook hierbij moeten we vermelden dat je een e-bike best niet laat staan vanwege het gebrek aan een verende zadelpen. Dit is bij uitstek een onderdeel dat je achteraf zelf kan installeren. Er zijn ook relatief weinig fietsen, zeker in het lagere segment, met een verende zadelpen. Wel is dit iets waarover je prima met een fietsenmaker kan onderhandelen: vraag bij je bestelling om de zadelpen te verwisselen voor een geveerde variant. Soms kan dat al voor enkele tientjes. Ideaal is dat je dan ook garantie hebt bij de dealer en dat die je ook niet kan verwijten dat je iets fout hebt gedaan, mocht er schade door ontstaan.
Waar vaak te weinig bij wordt stilgestaan, zeker als mensen online een e-bike kopen, is de precieze zithouding op een e-bike. En meer specifiek: de invloed daarvan op het rijcomfort. Voor sportievere ritten zit je het liefst wat meer voorover om zo min mogelijk luchtweerstand te hebben, maar hoe comfortabel is dat nu echt? Niet heel erg, als je het ons vraagt. Net daarom moet je nooit op de bonnefooi en zonder goed onderzoek een e-bike kopen. Maar hoe kom je er precies achter wat die zithouding is? Dat zie je om te beginnen al op de productfoto’s. Die geven je een beeld van hoe mensen op zo’n fiets zitten. Zie je ze wat meer voorovergebogen zitten, dan weet je eigenlijk al voldoende. Waar je dat ook snel aan kan herkennen, is de vorm van het stuur. Een recht stuur of een stuur met een kleine kromming zie je meestal op sportievere fietsen. ‘Reguliere’ sturen met een sterkere kromming, met een gebogen stuurbocht, vind je dan weer op e-bikes die een meer rechtopstaande zithouding bieden. Let verder op de afstand tussen het stuur en het zadel, evenals hoe hoog je het stuur kan instellen. Hoe lager het stuur, hoe meer je voorovergebogen zit. Maar het makkelijkste van alles om een fiets met de juiste zithouding te vinden, is gewoon langsgaan bij fietsenmakers en verschillende modellen uitproberen.
Een laatste detail qua rijcomfort, waar je in de praktijk wellicht het minst van merkt, is het framemateriaal van een e-bike. Dat kan wel degelijk impact hebben op de klappen en trillingen die je voelt. Neem bijvoorbeeld een fiets van carbon: frames van dat materiaal hebben een licht schokabsorberende werking. Dat wil zeggen dat er minder trillingen van het wegdek bij je polsen terechtkomen. Daar moet je je echter niet al te veel bij voorstellen: een frame van carbon biedt niet dezelfde mate van vering of demping als een geveerde voorvork. Kies je een sportievere fiets zonder vering en heb je de keuze tussen een model met of zonder carbon, dan kan je dat wel voelen. Maar ook daar geldt: de banden die op de fiets liggen hebben vaak meer impact op het rijcomfort dan het frame zelf. Bij aluminium en andere materialen heb je niet per se zo’n voordeel.
Cannondales FlyingV is een e-bike die geheel uit carbon is opgetrokken: mega comfortabel, maar je moet de impact van dat type frame op het rijcomfort ook zeker niet overschatten.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke week het beste van Clickx in je mailbox.
Volg Clickx op Google Nieuws om onze nieuwste artikels in je feed te krijgen. Vergeet niet om op ‘Volgen’ te klikken.
Krijg Clickx magazine 10 keer per jaar (waarvan 2 extra dikke dubbelnummers) keurig thuisbezorgd.
