Het censureren van websites voor het illegaal downloaden of streamen van films en muziek is vrijwel nutteloos. Dat wijst Europees onderzoek uit.

The Pirate Bay is maar één van vele websites die in verschillende Europese landen geblokkeerd wordt. De reactie op sites die illegale content aanbieden is steevast dezelfde: de site wordt geblokkeerd, meestal via eenvoudig omzeilbare DNS-censuur. In uitzonderlijke gevallen gaan Europese ordehandhavers, al dan niet in een internationaal samenwerkingsverband, verder en halen ze illegale websites echt offline.

Pyrrusoverwinning

Dergelijke acties worden meestal afgeschilderd als grote overwinningen, zoals bij The Pirate Bay vorig jaar, of het Duitse Kino.to in 2011. Kino.to was één van de populairste gratis streamingwebsites ter wereld. Toen de site na een Europese raid voor goed offline ging besloot het onderzoekscentrum van de Europese commissie het effect op de lange termijn van de actie te bestuderen.

De resultaten van het onderzoek tonen aan dat de raid en het offline halen van de website amper effect hadden op het illegale online-aanbod van multimedia. Volgens de onderzoekers hadden bezoekers er geen probleem mee om over te schakelen naar andere websites die hen hetzelfde bieden als Kino.to. Dat zorgt voor problemen volgens de Europese studie: “Het neerhalen van de websites leidde tot een gefragmenteerde markt voor illegaal streamen. Dat maakt het optreden van de politie in de toekomst mogelijk duurder, aangezien er geen dominant platform meer bestaat dat offline kan worden gehaald. Bovendien zou een actie gericht tegen één website veel minder effect hebben.”

Altijd een alternatief

Het neerhalen van één website had dus tot gevolg dat er een handvol vervangers als paddenstoelen uit de grond sprongen. In het geval van The Pirate Bay is de eindbalans nog slechter: niet alleen vonden veel gebruikers alternatieven, de website zelf staat intussen ook terug online. Ondanks censuur wereldwijd blijft de torrent-website één van de 500 populairste sites op het net.

Het onderzoekscentrum constateerde dat het optreden van de overheid wel degelijk een erg klein positief effect heeft. 2,5 procent van de Kino.to-gebruikers zochten na de raid hun heil bij legale betaaldiensten. De algemene tendens is echter duidelijk: de meeste gebruikers van streaming- of torrentwebsites waren nooit van plan om te betalen voor hun content. Het neerhalen van hun favoriete website verandert daar niets aan. Film- en muziekstudio’s hebben dus weinig te winnen bij het gevecht tegen de illegale downloads, concludeert het onderzoek.

Positieve aanpak

De beste oplossing lijkt nog steeds het aanbieden van aantrekkelijke legale alternatieven met verschillende betaalmogelijkheden. Veel gebruikers vinden dat diensten als Spotify, Netflix en Steam wel eerlijke prijzen hanteren. Ook een gratis legale versie van een dienst, zoals het door advertenties gesponsorde abonnement van Spotify, helpen. Extra gebruiksgemak maakt het bovendien interessant om een betaaldienst boven een illegale dienst te verkiezen.