We zijn aangekomen bij de toekomst van slim energiebeheer: plug-and-play thuisbatterijen, oftewel een thuisbatterij die je gewoon in het stopcontact kan steken. Waarom dat zo interessant is, leggen we je graag uit.
Wie in het verleden op zoek ging naar thuisbatterijen voor zonnepanelen (PV-installatie), struikelde waarschijnlijk over het prijskaartje. Met zo’n ‘vaste’ thuisbatterij zijn vaak duizenden euro’s gemoeid. Daar staat weliswaar een hoge opslagcapaciteit tegenover, maar het betekende doorgaans ook dat thuisbatterijen voor het gros van de consumenten ontoegankelijk bleven. Te meer omdat de terugverdientijd van dat type thuisbatterijen zodanig lang was, dat de batterij soms al zou zijn afgeschreven nog voor je de aanschafkost had terugverdiend.
Met plug-and-play modellen ligt dat net iets anders: voor nog geen 1.000 euro kan je een thuisbatterij in huis halen, eentje waarvoor je bovendien geen monteur nodig hebt én die je overal in huis kan plaatsen.
Dat is ook meteen het grootste verschil tussen de twee typen batterijen. Een ‘reguliere’ thuisbatterij wordt aangesloten als onderdeel van je stroomnetwerk in huis, zit achter zijn eigen stroomgroep en heeft dus ook een vaste plek in huis. Je kan zo’n batterij niet zomaar even uit het stopcontact trekken, al zit er doorgaans wel een werkschakelaar bij om te voorkomen dat de batterij stroom blijft afgeven als je bijvoorbeeld aan de meterkast moet werken. Het grote voordeel van dat type thuisbatterij is dat de capaciteit hoger ligt: zo’n ingebouwd systeem biedt een grotere mate van schaalbaarheid. Hoewel plug-in-modellen vaak ook schaalbaar zijn, zitten daar limieten aan én heb je altijd te maken met de relatief grote behuizing rond de batterijen. Die is ook nodig, aangezien de batterijen overal in huis (of buiten) kunnen komen te staan en in grotere mate tegen een stootje moeten kunnen.
Plug-in-modellen plug je, zoals de naam al zegt, gewoon in het stopcontact. Een monteur is daarbij niet vereist, tenzij je wil dat de plug-in-batterij meer dan 800 watt kan terugleveren aan je woning, waarover later meer. Doorgaans bestaat de installatie uit twee of drie stappen: het inpluggen van de batterij, het installeren van de P1-meter in je slimme meter en het activeren van de batterij via de app van je slimme thuisbatterij. Vervolgens bepaalt de batterij zelf hoeveel stroom hij opslaat en later weer teruglevert. Gebruiksgemak is dus de sleutel tot succes voor dit type thuisbatterij.
Tegenover dat gemak staat doorgaans wel een iets lagere capaciteit. Zoals gezegd zijn er beperkingen op het vlak van schaalbaarheid. Maar ook omdat plug-and-play modellen overal in huis geplaatst moeten kunnen worden en de prijzen lager moeten blijven, krijg je in de basis een lagere capaciteit. Dat betekent echter zeker niet dat je geen hogere capaciteit kan behalen. Bij Zendure kan je bijvoorbeeld zes modules uit zijn SolarFlow AC-serie koppelen voor een totaalcapaciteit van 16,8 kWh.
Overigens was het tot eind 2025 niet toegestaan om plug-and-play thuisbatterijen op het Belgische stroomnet aan te sluiten. In oktober 2025 volgde goedkeuring van Synergrid, de koepelorganisatie voor netbeheerders, waardoor slimme plug-and-play thuisbatterijen aangestuurd mogen worden via de P1-poort van je slimme meter. Die geeft door hoeveel stroom je zonnepanelen opwekken en hoeveel stroom er op dat moment in huis gebruikt wordt. Cruciale informatie voor je thuisbatterij, want zonder die gegevens weet hij niet hoeveel stroom hij kan opslaan en moet terugleveren aan je stroomnet in huis.
Je mag dit type thuisbatterij ook aansluiten zonder toestemming of verdere melding aan je netbeheerder (in de meeste gevallen Fluvius). Het enige wat je moet doen is de P1-poort laten activeren: die staat standaard uitgeschakeld. Die vrijheid is wel enigszins beperkt. Om een thuisbatterij niet te hoeven melden, moet je onder een vermogenslimiet van 800 watt blijven. Dat is het vermogen dat de batterij kan terugleveren aan je woning. Dat is voldoende om bijvoorbeeld een laptop van stroom te voorzien, maar koken op een inductievuur lukt daar al niet mee. Je kan het vermogen van thuisbatterijen wel verhogen, maar dat gaat tegelijk gepaard met de eis om de upgrade te melden bij je netbeheerder.
Ook mag je het vermogen niet zomaar opschroeven. Een thuisbatterij moet in dat geval een eigen groep krijgen om de vermogenspieken op te vangen. Je hebt dan dus alsnog een monteur nodig die je stroomgroepen aanpast en moet de installatie ook laten keuren voor ingebruikname. Wil je vanaf het begin een hoger vermogen, dan is een reguliere thuisbatterij mogelijk interessanter: die halen ook nog eens een hoger piekvermogen en kunnen, waar nodig, op meerdere fasen aangesloten worden voor op- en ontladen. Heb je al een PV-installatie, dan betekent het wel dat er flink gesleuteld moet worden aan de bekabeling. Bij een plug-in model hoef je daarentegen enkel een geschikte stroomgroep te voorzien.
Het gemak is groot, maar bij thuisbatterijen moet veiligheid altijd vooropstaan.
Goed om nog te weten is dat je ook niet zomaar alle thuisbatterijen mag aansluiten in België. Voordat je een batterij in huis mag plaatsen, moet deze gehomologeerd zijn door koepelorganisatie Synergrid. Dat homologatieproces houdt in dat de batterijleverancier de nodige testdata aan Synergrid heeft voorgelegd en dat die voldoende is bevonden. Fysieke testen, zoals wel vereist voor het CE-label, worden niet uitgevoerd. Maar zo’n CE-label is bijvoorbeeld wél vereist voor homologatie. Op de Plug&Play-pagina van de koepelorganisatie wordt uitgelegd hoe dat exact in zijn werk gaat. Belangrijker nog: je vindt er welke toestellen gehomologeerd zijn. Daarbij gaat het onder andere om modellen van Anker, EcoFlow, Hoymiles, Marstek en Zendure.
Energie opslaan is natuurlijk de kerntaak van een thuisbatterij, maar ze kunnen tegenwoordig zoveel meer. En daarom is het cruciaal om niet zomaar een slimme thuisbatterij in je winkelwagentje te gooien, maar vooraf goed na te gaan of alle gewenste features erop zitten. Dit is natuurlijk geen koopgids, maar de slimmigheden versterken wel de opbrengst van zo’n batterij, mogelijk zelfs letterlijk. Met name consumenten met een dynamisch energiecontract kunnen extra profiteren van (plug-and-play) thuisbatterijen door op dalmomenten goedkoop energie aan te kopen en zo de batterij op te laden. In de zomer kan je daar in potentie zelfs geld mee verdienen wanneer de energieprijzen onder nul zakken.
Bij dynamische contracten bewegen de energieprijzen steeds mee met de groothandelsprijzen. Steeds meer batterijen kunnen die groothandelstarieven voor je opvolgen, vaak zelfs de specifieke tariefsoort die je leverancier hanteert bij jouw contract. Maar dat is zeker niet in alle gevallen zo. Hier geldt natuurlijk ook: hoe groter de opslagcapaciteit van je systeem, hoe groter het voordeel dat je eruit kunt halen.
Dat voordeel kan je zeker (deels) meerekenen in de terugverdientijd van een plug-and-play thuisbatterij. Al houd je best een slag om de arm, omdat het aantal momenten waarop je gratis of zeer goedkoop stroom kunt aanschaffen sterk verschilt per jaar. Hoe dan ook is terugverdientijd wel degelijk iets om rekening mee te houden: een thuisbatterij koop je, in onze optiek dan toch, om rendement te halen door enerzijds zo veel mogelijk je eigen stroom te benutten, en anderzijds goedkoop stroom aan te schaffen met een dynamisch energiecontract. Deze combinatie van energie uit eigen bron en van je energieleverancier is medebepalend voor het formaat van je batterijsysteem, maar hoe groot je PV-systeem is en hoeveel stroom je verbruikt, moet daarin leidend zijn. Een batterijsysteem van 10 kWh klinkt leuk, maar is ook extreem overbodig als je PV-systeem haast een week nodig heeft om dat bij te laden.
Het gemak waarmee je een plug-and-play thuisbatterij kan installeren en de hoge vraag naar dat type batterijen hebben al geleid tot een wildgroei van (nieuwe) modellen en merken. En hoewel dat goed nieuws is voor de consument, met lagere prijzen en nieuwe (software)mogelijkheden tot gevolg, zit er ook een keerzijde aan wat brandveiligheid betreft. Die voortdurende drang naar lagere prijzen kan ertoe leiden dat er modellen op de markt komen waarvan je je kan afvragen hoe veilig ze nu echt zijn. Zeker bij merken met weinig tot geen ervaring met batterijontwikkeling kunnen kleine puntjes over het hoofd gezien worden die wél cruciaal zijn voor je (persoonlijke) veiligheid.
Maar dat geldt zeker niet voor alle merken. We durven wel stellen dat met name grote merken als Anker en Zendure meer dan beseffen hoe belangrijk het is om de veiligheid op orde te hebben. De batterijen beschikken ook steeds vaker over een soort ingebouwd blussysteem. Dat kan letterlijk een batterijbrand voorkomen of vertragen door de brand met aerosolen in de kiem te smoren. We zijn deze technologie al tegengekomen bij batterijen van Zendure en Hoymiles, en zulke beveiligingsmaatregelen gaan we de komende jaren alleen maar vaker terugzien. Als gebruiker heb je de (on)veiligheid natuurlijk ook zelf deels in de hand. Plaats een batterij dus alleen op plekken waar geen direct gevaar is bij brand, bijvoorbeeld niet langs vluchtroutes of bij kasten of andere materialen die snel brand kunnen vatten. En merk je dat er iets mis is met de batterij, zoals overmatige hitteproductie of batterijen die plots niet meer opladen, dan is dat altijd iets om serieus te nemen.
Zijn plug-and-play thuisbatterijen voor iedereen de beste oplossing? Zeker niet: er zitten nu eenmaal nog beperkingen aan zo’n draagbare batterij. Maar voor wie niet extreem veel wil investeren en in de eerste plaats wil zien of hij de kracht van een thuisbatterij kan benutten, is dit een ideale oplossing. De relatief lage prijzen en eenvoudige, snelle installatie spelen daarbij ook zeker een rol. En veiligheid wordt door veel fabrikanten steeds serieuzer genomen, al moet je wel op je hoede zijn voor de beunhazen onder de batterijmerken. Blijf je bij de grote partijen als Anker, Marstek, Hoymiles, HomeWizard en Zendure, dan zit het qua veiligheid doorgaans wel goed.
De belangrijkste vraag die je voor jezelf moet beantwoorden, is of je echt nood hebt aan een thuisbatterij en hoe groot zo’n batterij mag zijn.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang elke week het beste van Clickx in je mailbox.
Volg Clickx op Google Nieuws om onze nieuwste artikels in je feed te krijgen. Vergeet niet om op ‘Volgen’ te klikken.
Krijg Clickx magazine 10 keer per jaar (waarvan 2 extra dikke dubbelnummers) keurig thuisbezorgd.
