Van scherm naar filmpje

Intro

Of je tante Magda nu duidelijk wil maken hoe ze een poort in haar firewall open zet, of je wil enkele kennissen de mogelijkheden van een nieuw stukje software beschrijven: het gaat stukken makkelijker als je alle schermbeelden vastlegt in een filmpje, inclusief muisbewegingen en ingesproken commentaar.

En laat dat nu precies zijn wat de gratis tool CamStudio doet: die giet alles in een compact avi- of swf-filmpje en genereert zelfs volautomatisch een webpagina, zodat je de hele zwik onmiddellijk online kan plaatsen.

STAP 1: CamStudio installeren

Surf naar http://sourceforge.net/projects/camstudio en klik op de link DOWNLOAD. Je merkt dat er twee bestanden voor je klaar staan. Enerzijds het eigenlijke programma (CamStudio 2.0), anderzijds een speciale CamStudio Codec. Download alvast beide zip-bestanden (met w32 in de bestandsnaam) en pak ze uit.

Dubbelklik vervolgens op het uitgepakte Camstudio2-0.exe bestand en kies UITVOEREN. Volg de erg eenvoudige instructies van de installatiewizard. Na afloop tref je CamStudio aan in de programmagroep ALLE PROGRAMMA’S, CAMSTUDIO. Vooraleer je die opstart, klik je met de rechtermuisknop op het uitgepakte bestand camcodec.inf en kies je INSTALLEREN, waarna je bevestigt met TOCH DOORGAAN.

STAP 2: Je eerste filmpje opnemen

Nadat je CamStudio opgestart hebt, kan je onmiddellijk aan de slag. Druk op de rode opnameknop en klik ergens op je bureaublad, waarna je de muis binnen het kadertje aanklikt. Na enkele seconden druk je op de blauwe stopknop. CamStudio vraagt je naar een naam en locatie voor het avi-bestand. Zodra je die hebt doorgespeeld, verschijnt de ingebouwde speler. Snel even de PLAY-knop indrukken, en je krijgt meteen een eerste filmpje van je muiscapriolen.

Stelt de videokwaliteit je teleur? Begrijpelijk, want standaard gebruikt CamStudio de prehistorische codec Microsoft Video 1. Snel weg dus met dit onding: open het menu OPTIONS en kies VIDEO OPTIONS. In het uitklapmenu bij COMPRESSOR kies je nu CAMSTUDIO LOSLESS CODEC V1.4, de codec die je in de vorige stap had geïnstalleerd. De videokwaliteit wordt er merkbaar beter door. We willen wel opmerken dat met deze codec de resulterende avi feilloos afspeelde in bijvoorbeeld Windows Media Player, maar niet in VLC Mediaplayer.

STAP 3: Video configureren

En nu we toch aan een lastige klus begonnen zijn – de optimale videoconfiguratie – kunnen we net zo goed op dit elan verder gaan. Op het tabblad VIDEO OPTIONS tref je naast een schuifbalk waarmee je de videokwaliteit verder kan instellen ook een schuifbalk voor de framerate aan. Wanneer je die verplaatst, merk je dat de getallen bij CAPTURE FRAMES EVERY X MILLISECONDS en bij PLAYBACK RATE X FRAME/SECOND veranderen.

Zet je de tweede waarde bijvoorbeeld op 20, dan krijgt de eerste waarde automatisch 50 mee. In dat geval worden er 20 frames per seconde (eentje om de 50 milliseconden) opgenomen én afgespeeld. Anders gezegd: de tijdsduur van de opname loopt synchroon met die van het afspelen.

Wil je dat anders, verwijder dan het vinkje bij AUTO ADJUST en vul zelf de gewenste getallen in. Stel je de eerste waarde bijvoorbeeld in op 60.000 (één frame per minuut) en de tweede op 10 frames per seconde, dan wordt je filmpje 600 keer versneld. Bij twee keer de waarde 10 wordt de clip 10 keer trager afgespeeld. Vermelden we nog dat een hogere waarde bij SET KEY FRAME EVERY X FRAMES tot vloeiendere beelden leidt, maar ook tot zwaardere bestanden.

Bevestig eventuele aanpassingen met OK.

STAP 4: Audio instellen

Het oor wil natuurlijk ook wat. Deze optie is gelukkig maar een vinkje verwijderd: open het menu OPTIONS en stip hetzij RECORD AUDIO FROM MICROPHONE (voor ingesproken commentaar), hetzij RECORD AUDIO FROM SPEAKERS (voor achtergrondmuziek) aan.

Via AUDIO OPTIONS kan je de instellingen voor zowel microfoon als luidsprekers nog verder finetunen. Blijkt bij het afspelen dat de audio niet helemaal met de beelden in de pas loopt, dan spijker je dat wel bij via de optie AUDIO AND VIDEO SYNCHRONIZATION.

Tip: als je ENABLE AUTOPAN activeert, dan zal het opnamevenstertje automatisch je muiscursor volgen.

STAP 5: Opnamegebied afbakenen

Standaard voorziet CamStudio een opnamegebied van 320 x 240 pixels. Niet erg ruim, maar hoe kleiner het gebied, hoe compacter het bestand. Via het menu REGION, FIXED REGION kan je echter andere dimensies opgeven, waarbij je eventueel de linkerbovenhoek vastpint.

Of maak het jezelf nog makkelijker en kies in het menu de optie REGION. Zodra je dan aan de opname begint, kan je met ingedrukte linkermuisknop zelf het gewenste terrein afbakenen. Wil je dat er geen pixel aan het oog verloren gaat, kies dan FULL SCREEN – en hou rekening met een ontzaglijk groot filmbestand!

Het is trouwens niet echt handig dat je telkens met de muispijl naar de stopknop moet bewegen om een opname te pauzeren of stop te zetten. Gelukkig zijn daar ook sneltoetsen voor: met F8 start of pauzeer je een opname, met F9 beëindig je die. Liever andere sneltoetsen? Open dan het menu OPTIONS en kies KEYBOARD SHORTCUTS.

STAP 6: De muiscursor

Je hebt het ongetwijfeld al gemerkt dat standaard de Windows-cursor mee wordt opgenomen in het filmpje. Ben je die liever kwijt, open dan het menu OPTIONS en kies CURSOR OPTIONS. In dit venster stip je vervolgens HIDE CURSOR aan en bevestig je met OK.

Wil je de cursor in tegendeel extra beklemtonen, zet dan een vinkje bij HIGHLIGHT CURSOR en kies de grootte en de vorm van het ‘aura’ dat voortaan je cursor zal omgeven.

Het is ook mogelijk om de klassieke muispijl compleet door een andere vorm te vervangen: stip USE CUSTOM CURSOR aan en kies uit een van de 34 beschikbare vormen (waaronder een potlood, hand en telefoon) of kies USE CURSOR FROM FILE en navigeer naar een geschikt .ico- of .cur-bestand.

En waarom geen eigen ontwerp: met de gratis RealWorld Cursor Editor heb je alvast alle wapens in handen. Let wel, tijdens de opname krijg je de gewone cursor te zien; het is pas bij het bekijken van de videoclip dat de aangepaste versie opduikt.

STAP 7: Objecten toevoegen

Soms kan het handig zijn om een bepaald onderdeel van je opname extra in de verf te zetten, bijvoorbeeld door er een pijl of tekstballon aan toe te voegen. Ook dat kan in CamStudio. Pauzeer je opname (met F8), open het menu TOOLS en kies SCREEN ANNOTATIONS.

Op het tabblad SHAPES dubbelklik je op een geschikt object. Verplaats dit naar de gewenste locatie en klik erop met de rechtermuisknop. Er verschijnt een snelmenu, van waaruit je onder meer de tekst (EDIT TEXT), het uitzicht (EDIT IMAGE) en de transparantie (EDIT TRANSPARANCY) kan aanpassen.

Zet je nu de opname verder (met F8), dan wordt ook dit object mee in het filmpje ingeblikt. Een alternatief is dat je een of meer objecten in een aparte lay-out onderbrengt. Voeg eerst alle gewenste objecten toe, ergens op je bureaublad, en klik vervolgens op een van deze objecten met de rechtermuisknop, waarna je SAVE LAYOUT kiest.

Die komen nu terecht in een lay-out-bibliotheek, die je terugvindt op het tabblad LAYOUT van SCREEN ANNOTATIONS. Met de rechtermuisknop kan je ze een geschikte naam geven (EDIT LAYOUT NAME). Nu kan je – ook tijdens een opname – de objecten in één keer tevoorschijn halen via de sneltoetsen CTRL+F11 (en CTRL+F12). Als je een webcam hebt aangesloten, kan je via TOOLS, VIDEO ANNOTATIONS trouwens ook je eigen grimassen inblikken.

STAP 8: Problemen oplossen

Ondervind je tijdens of na het gebruik van CamStudio problemen met beeld of geluid? Open dan het OPTIONS-menu van CamStudio en kies achtereenvolgens PROGRAM OPTIONS, TROUBLESHOOT. Blijven de problemen, klop dan aan bij het forum van CamStudio. Wellicht vind je daar wel het verlossende antwoord.